Terugtrekkend tandvlees is meer dan een esthetisch probleem

Er zijn ook aandoeningen waarbij het tandvlees en het bot eronder zich terugtrekken zonder dat er eerst een ontsteking was. De oorzaken lopen uiteen: gebrekkige mondhygiëne of een verkeerde poetstechniek, te hard poetsen (poetstrauma), verwondingen, scheefstand van tanden of knarsen kunnen erachter zitten. Terugtrekkend tandvlees is niet alleen een esthetisch probleem; blootliggende tandhalzen en overgevoeligheid kunnen ook pijn doen. Blootliggende wortels reageren gevoelig op contact met koude of hete spijzen en dranken. Langer ogende tanden en lange tandhalzen zijn aanvankelijk alleen een esthetisch probleem. Het risico op cariës neemt echter duidelijk toe, omdat het in het wortelgebied blootliggende dentine veel gevoeliger is voor cariës dan glazuur. Wordt de terugtrekking niet behandeld, dan kunnen er gezondheidsproblemen ontstaan wanneer het tandvlees rond de blootliggende hals verder terugwijkt en het bot afbreekt. Doordat de mondhygiëne moeilijker wordt, zijn tandvleesontstekingen en wortelcariës vaak het gevolg.

Tandvleescorrectie / recessiedekking

Blijft de parodontale aandoening onbehandeld, dan schrijdt het ontstekingsproces voort en bereikt het dieper gelegen delen van de tandwortel. Er ontstaan benige defecten, meestal trechtervormig en te vinden tussen de tanden. Het grotendeels ontstekingsvrije terugtrekken van het tandvlees en het onderliggende bot heet een recessiedefect. Bij een recessie trekt het tandvlees rond de tand zich terug en breekt het onderliggende alveolaire bot af. De tand kan langer lijken, doordat een deel van het worteloppervlak zichtbaar wordt. Patiënten met gingivarecessie kunnen last hebben van wortelovergevoeligheid, cariës op het worteloppervlak ontwikkelen en het uiterlijk als storend ervaren.

De ideale situatie toont een harmonieus tandvleesverloop met een aantrekkelijke rood-witte esthetiek: wit van gezonde tanden, rood van gezond tandvlees. Bij asymmetrieën kan een chirurgische tandvleescorrectie een esthetisch fraaiere en klinisch bevredigender situatie scheppen. Bij een zogenoemde gummy smile lijken de tanden kort doordat er schijnbaar te veel tandvlees te zien is.

Gingivarecessies worden volgens een in 1985 door P. D. Miller vastgelegde indeling in vier klassen verdeeld. De graad van de recessie bepaalt de prognose voor het dekken ervan.

Miller klasse I

Zeer goede prognose: de recessie reikt niet tot de mucogingivale grens, de grens tussen vastzittend en beweeglijk mondslijmvlies. Er is geen interdentaal weefsel verloren gegaan. Volledige dekking is te verwachten.

Miller klasse II

Een vergaande dekking is haalbaar: de recessie overschrijdt de mucogingivale grens. Het interdentale weefsel is niet aangetast.

Miller klasse III

Gedeeltelijke dekking is mogelijk: de recessie reikt tot in de mucosa. Verlies van interdentaal weefsel sluit volledige dekking van het worteloppervlak uit.

Miller klasse IV

Dekking van het worteloppervlak is niet te verwachten: de recessie reikt voorbij de mucogingivale grens en er is tegelijk verlies van zacht en hard weefsel opgetreden.